Japan Wine Journal
Japanse Wijnen – Pioniers
Geschreven door Nick Rowan in samenwerking met Weinkontor Sommer
Met het oog op Internationale Vrouwendag op 8 maart willen we de vrouwen eren die de Japanse wijn van vandaag mede vormgeven. Onder hen bevindt zich ook een wijnmaakster die twee decennia lang werkzaam was bij Rubaiyat Winery, een wijnhuis dat in Duitsland vertegenwoordigd wordt door Weinkontor Sommer.
Vrouwen in de Japanse wijnwereld
Vrouwen spelen vandaag de dag een belangrijke rol in de Japanse wijnwereld – niet alleen als consumenten en wijnmaaksters, maar in vrijwel alle sectoren van de branche. Hun invloed groeit voortdurend. De Japan Sommelier Association (JSA) meldt dat 43 procent van hun meer dan 30.000 gekwalificeerde sommeliers vrouw is. Aan de consumentenkant is 56 procent van de gecertificeerde JSA Wine Experts vrouwelijk.
Ook institutioneel is deze ontwikkeling zichtbaar. Japan is de thuisbasis van een nationale wijnwedstrijd die uitsluitend door vrouwen wordt beoordeeld: de Sakura Awards. Jaar na jaar proeven vrouwelijke sommeliers, producenten, docenten, journalisten, importeurs, distributeurs en vakmensen uit de verkoop bijna 4.000 wijnen van over de hele wereld.
Tot de meest prominente stemmen in de Japanse wijn behoort Miyuki Katori, die men misschien kan omschrijven als Japans tegenhanger van Jancis Robinson. Ze heeft verschillende boeken over Japanse wijn gepubliceerd en werkt in zeer uiteenlopende gebieden van de branche – van bijdragen aan nationale statistieken op overheidsniveau tot het promoten van regionale producenten, met name in Nagano.
In zijn boek Japanese Wine noemt Nick Rowan 68 van de 728 geportretteerde wijnhuizen als vrouwelijk geleid – hetzij opgericht, geleid of door een wijnmaakster beheerd. Dit aantal maakt duidelijk hoeveel er al bereikt is, maar ook hoeveel ruimte er nog is voor verdere ontwikkeling.
Masako Anzo
Een van de vroege pioniers was Masako Anzo. Haar weg naar de wijnwereld was allesbehalve rechtlijnig. Na haar afstuderen in fermentatiewetenschap aan de Universiteit van Yamanashi, werd haar door een professor verteld dat het moeilijk zou zijn voor een vrouw om wijnmaakster te worden. Ze trad aanvankelijk in dienst bij een voedingsbedrijf, maar verliet dit al na een jaar om haar eigen weg verder te volgen.
Later kwam ze bij Rubaiyat Winery, waar ze haar professionele carrière opbouwde. In 1998 deed ze een eerste poging om zich zelfstandig te vestigen. Toen haar echtgenoot, hoofdwijnmaker bij Château Mercian, voor bijscholing naar Bordeaux werd gestuurd, vergezelde zij hem en gebruikte deze tijd om haar kennis verder te verdiepen. Gedurende vier jaar in Frankrijk behaalde ze aan de Universiteit van Bordeaux het DUAD-diploma in wijnproeven, voordat ze terugkeerde naar Rubaiyat, waar ze nog 17 jaar werkzaam was.
In 2000 pachtten zij en haar echtgenoot een wijngaard in Manriki en plantten daar Kōshū naast Europese druivensoorten. Vanaf 2005 vinifieerde zij bij Rubaiyat aanvankelijk kleine hoeveelheden voor eigen gebruik. Hieruit ontstonden later, aangemoedigd door het besluit om de wijnen onder de naam Marufuji op de markt te brengen, gelimiteerde edities van Manriki Blanc en Manriki Rouge in oplages van slechts 500 tot 1.000 flessen.
Na een periode van ziekte rijpte in haar het besluit om een eigen wijnhuis op te richten. Ondanks de uitdagingen van herstel en een wereldwijde pandemie, zette ze dit plan in 2022 om in daden met de opening van Cave an Winery.
De productie is tot op heden klein, de wijnen worden nog niet geëxporteerd. Maar haar pad staat exemplarisch voor die vastberadenheid en veerkracht die hebben bijgedragen aan het herdefiniëren van de rol van vrouwen in de Japanse wijn.
Gedragen door de investeringen van gevestigde producenten zoals Rubaiyat Winery en Château Mercian en voortgestuwd door persoonlijkheden zoals Masako Anzo, blijft de Japanse wijnsector zich ontwikkelen. Vandaag de dag omvat het zowel internationaal erkende premiumwijnhuizen als kleine onafhankelijke producenten, wier wijnen stevig verankerd zijn in hun respectievelijke terroir.
Meer door vrouwen geproduceerde wijnen in het assortiment van Weinkontor Sommer
Nog verder naar het noorden, op Hokkaido, wordt NIKI Hills Winery sinds de opening in 2019 gekenmerkt door twee wijnmaaksters. De in Nieuw-Zeeland geboren Mariko Withrington met Japanse roots werkt daar samen met hoofdwijnmaakster Mamiko Ōta aan de koele, heldere stijl van het wijnhuis. Samen creëren ze elegante interpretaties van Pinot Noir, Chardonnay en Kerner, waaronder de frisse en aromatische NIKI Hills Hatsuyuki – een wijn die de helderheid en precisie van het noordelijke terroir van Hokkaido indrukwekkend vangt.
Uit ons assortiment
Hatsuyuki 2024
Kerner uit Hokkaido, fris, aromatisch en gekenmerkt door helderheid en precisie.
Ook bij Fujiclair Winery is op het fundament van Fujicco een nieuw hoofdstuk aangebroken. Hiroko Takano, voorheen wijnmaakster daar, is inmiddels vertrokken om de productie te leiden op een nieuw wijnhuis in de buurt van de Fuji. Onder begeleiding van de Nieuw-Zeelandse adviseur Theo Coles volgt Fujiclair vandaag de dag een filosofie van nog minimalere interventie. Aan zijn zijde werkt hoofdwijnmaakster Riwa Sugio en zet daarmee de vrouwelijke traditie van wijnbereiding binnen het bedrijf voort.
De Ginka van Fujiclair toont indrukwekkend het potentieel van de autochtone druivensoort Kōshū. Zes maanden gerijpt op de gist, wint de wijn aan textuur en breedte, maar behoudt tegelijkertijd die karakteristieke frisheid en fijnzinnige mineraliteit die Yamanashi's bepalende druivensoort kenmerken. Zo verbindt hij puurheid met een stille, precieze complexiteit.